Post (5): dances-part 2

 

37- ساموخ (Samux)

37- Samux: rəqs Mingəçevir yaxınlığındakı Samux kəndində meydana çıxıb. Son illerdə çox az ifa edilir. Aram templi bu rəqsi həm qadınlar, həm də kişilər ifa edə bilərlər.

37- Samoukh [a name]: This dance is created in the near of Mingachevir in Samokh village. It is seldom performed in recent years. It has a slow dancing tempo and women and men can perform it.

37- ساموخ: این رقص درروستای ساموخ واقع در نزدیکی مینگه چویر پا به عرصه ظهور نهاده است. در سالهای اخیر به ندرت اجرا میشود. تمپو رقص آرام بوده  و میتواند توسط زنان و هم توسط مردان اجرا شود. 

38- سمنی (Səməni)

38- Səməni: ən qədim rəqslərdən biridir, daha doğrusu, rəqsdən daha çox baharın gəlməsinə həsr edilmiş ənənəvi şənlikdir. "Səməni"ni yalnız qadınlar və qızlar oynayırlar.Söz mətni ilə muşayiət olunur. "Səməni" rəqsi Azərbaycanın hər yerində oynanılır

38- Samani [a name]: It is one of the oldest dances but in origin and farther up dance, it is a traditional celebration which has allocated to coming of spring. Samani is performed only by girls and women who are accompanied by song. Samani dance is common in all areas of Azerbaijan.

38- سمنی: از جمله رقصهای بسیار قدیمی است، ولی در حقیقت، فراتر از رقص، شادمانی سنتی است که بیشتر به آمدن بهار اختصاص یافته است. "سمنی" فقط توسط دختران و زنان اجرا میشود که با آواز همراهی میشود. رقص "سمنی" در کل آذربایجان متداول است. 

39- شالاخو (Şalaxo)

39- Şalaxo: Bu rəqs Azərbaycanlıların ən çox sevdikləri kişi rəqsidir. Onu həmişə böyuk həvəslə oynayırlar. Rəqsə ifaçılar özünü bütün ustalığını və məharətini göstərməli olurlar. "Şalaxo" ən qədim Azərbaycan rəqslərindən biridir.

39- Shalakho [a name]: This dance is the most popular dance of men in Azerbaijan and It is always performed with much eagerness. Dancers show all of their professorship and skill in dance. Shalakho is one of the oldest dances in Azerbaijan. 

39- شالاخو: این رقص در میان آذربایجانیها پر طرفدارترین رقص مردانه است و همیشه با اشتیاق فراوان ایفا میشود. ایفا گران تمام استادی و مهارت خود را در رقص عرضه میکنند. "شالاخو" از جمله قدیمیترین رقصهای آذربایجان است.

40- شاهسوئنی (Şahsevəni)

40- Şahsevani: xatırladığımız tərəkəmə və xançobanı qəbilələrində olduğu kimi, şahsevənlərin də öz mahnıları, rəqsləri olub və bunlar Azərbaycanın başqa rayonlarında yayılmışdır. Bu rəqslərdən biri Naxcıvanda məşhur olan "Şahsevəni"dir. Bu qədim rəqsi toy şənliklərində həvəslə oynayırlar. Rəqs çox ağır tempdə gedir. Onu ancaq qocalar oynayırlar.

40- Shahsevani [an Azerbaijani tribe's  name]: Like "Tarakama" and "Khanchobani" tribes, Shahsevan people have special music and dances too, which has become usual in the other areas of Azerbaijan. Shahsenani is one of these dances which are famous in Nakhjavan. This dance is performed at marriage with much interest. Its tempo is slow and old people perform it.

40- شاهسوئنی: همانطو که در مورد قبایل ته ره کمه و خان­ چوبانی ذکر شد، شاهسوئن ها نیز موسیقی و رقص خاص خود را دارند که در سایر مناطق آذربایجان نیز متداول شده است. یکی از این رقصها نیز رقص شاهسوئنی است که در نخجوان مشهور است. این رقص را در مراسم عروسی با علاقمندی میرقصیدند. تمپو رقص آهسته بوده و آنرا افراد مسن ایفا مینمایند.   

41- شکی (Şəki)

41- Şəki: rəqs melodiyasıdır. 1938-inci ildə Əhmədbəy Tahirov tərəfindən yaradılmışdır. Aram templi kişi rəqsidir.

41- Shaki [a name]: Shaki is melody of a dance and it is created in 1938 by Mr.Ahmadbeyg Taherof. It is a manly dance and has a slow speed.

41- شکی: "شکی" ملودی رقص است و در سال 1938 توسط احمد بیگ طاهراوف آفریده شده است. سرعت آهسته داشته و رقص مردانه است.  

42- عنابی (İnnabı)

42- İnnabı: bu rəqs qədim qdın rəqslərindən biridir. "İnnabı" bir rəqs forması kimi varli qadınların evlərində meydana gəlmişdir. Bu rəqs vacib əşyaları kəlağayı və çarşab kimi baş örtükləri, ilə, düzülmüş və alına taxılmış qızıl pullar, habelə çox bahalı kəhraba mirvarı və ya qızıl boyunbağı sayılardı. "İnnabı" son dərəcə melodikdir, rəqsin özü zərif və qəşəngdir, utana-utana üzlərini gizlədən rəqqasələrin incə, süzgün hərəkətlər düzümü əsasında qurulmuşdur. Hərəkətlər müxtəlif istiqamətlərdə, həm dövrə, həm də duz xət boyu cəryan edir.

42- Innabi [a name]: It is one of the old dances specially adapted for women. "Innabi" dance was produced in the home of the aristocratic women. In this dance they decorated their kerchiefs or long veils with expensive ornaments like gold coins, ambers, pearls and gold necklaces. "Innabi" music is extremely melodious and its dance is elegant and nice. This dance is performed on the basis of the elegant and flowing movements of the danseuse, when she has covered her face of shame state.

42- عنابی: از جمله رقصهای قدیمی خانمها میباشد. رقص "عنابی" در خانه زنان طبقه اشراف بوجود آمده است. در این رقص روسری یا چادر با زیور آلات گران قیمت، از جمله سکه های طلا، کهربا، مروارید و گردنبند طلا تزئین میشد.  آهنگ "عنابی" بی اندازه ملودیک بوده و رقص آن ظریف و زیباست. رقص بر اساس حرکتهای روان و ظربف مجری رقص در حالی که صورت خود را به حالت شرم پوشانده اجرا میشود.  

43- قازاغی (Qazağı)

43- Qazağı: ən qədim Azərbaican rəqs lərindən biridir. Rəqs Qazax rayonunda yaranmışdır. Olduqca yeni hərəkətli, coşğun rəqsdir. Onu kişilərin ən sevimli rəqslərindən birinə çevirir. Belə fərz olur ki olunurki, "Qazağı" döyüşcü rəqsidir. Onu yürüşə və hərbə gedəndə ifa edirlərmiş. Rəqsdə düzümü rənqarənq və tekniki cəhətdən mürəkkəb hərəkətlər çoxdur. Oynayanlardan hər biri öz qabiliyyətini, rəqsdə nəyə qadir olduğunu qostərməyə çalışır.

43- Gazaghi [a name]: It is one of the oldest dances in Azerbaijan. This dance was created in Gazakh area. It includes new and sensational movements and for this reason, it is the most favorite dance with men. It is a supposed that the "Gazaghi" dance is specially adapted for warlike and performed in the time of going to war. This dance for having various arrangements and techniques includes difficult movements. Every one of the dancers shows his ability and merits.

43- قازاغی: از جمله قدیمیترین رقصهای آذربایجان است. این رقص در منطقه قازاخ آفریده شده است. رقصی است با حرکات جدید و پر شور به همین دلیل محبوبترین رقص مردان است. چنین فرض میشود که قازاغی رقص جنگجویان است و هنگام رفتن به جنگ و یورش اجرا میشد. رقص به دلیل تنوع ترتیب و تکنیک آن، شامل حرکات پیچیده است. هر کدام از مجریان رقص قابلیتها و توانایی های خود را نشان میدهند.

44- قایتاغی (Qaytağı)

44- Qaytağı: Lezqinkaya yaxındır. "Qaytağı"nın yayılma zonası yerli ihatəlidir. Çoxlu hərlənmə və fırlanmalardan, hədsiz rənqarənq düzümlərdən, o cümlədən barmaq üstə duraraq tollanmalardan, çiyinləri tərpədmədən süzqün tərzdə əsas gəzişdən, yumruqların yarı düyülmüş tərzdə tutulmasından, qolların, vəziyyətindən, qolun biri yana açıldığı halda, digər əlin vəznəyə yaxın tutulması kimi hərəkətlərdən və nəhayət, qeyimlərin oxşarlığından ibarətdir.

44- Gaitaghi [a name]: This dance is similar to Lezginka dance and it is very spread in the area. It is consisted of rotations, circulations and extremely various arrangements like a lot of leaps in standing state on the toes, flowing movements with out moving the shoulders, keeping hands in form of ajar fist, stretching an arm in away that the other one is ajar and finally the similarity of the cloths.

44- قایتاغی: رقصی است نزدیک به لزگینکا با گستردگی وسیع در منطقه. حرکات رقص عبارت است از چرخشها و دور زدنهای فراوان، ترتیبات بی اندازه متنوع، از جمله پرشهای فراوان در حال ایستاده بر روی انگشتان پا، حرکات روان بدون حرکت شانه ها، گرفتن دستها بحالت مشت نیمه بسته، باز کردن یک بازو در حالی که بازوی دیگر نیمه بسته نگهداشته شده  و در نهایت شباهت لباسها. 

45- قوچعلی (Qoçəli)

45- Qoçəli: Bu rəqs qoçu Əliyə həsr olunmuş bir rəqsdir. Rəqs məzəli xarakter daşıyaraq inqilabdan əvvəl Bakıda mövcüd olmuş qoçuların tüfeyli həyat tərzini gostərir. Zor ilə müəyyən cinayətlərə əl atan, adam öldurməkdən çəkilməyən, qayğısız adamın timsalı kimi ifa edilirdi.

45- Gouchali [rogue]: This dance is about a man by the name of Gouchu (man who take blackmail) Ali. It is connected with parasitically life of Gouchus who lived in Baku revolution of 1917. This dance shows the criminals who kill the people and have a life with out profit and feeling.

45- قوچعلی: این رقص به " قوچو(باج سیبیل گیر) علی" میپردازد. صفت مشخصه این رقص کمیک بودن آن است  و مربوط به نحوه  زندگی انگل مانند " قوچو" های (باج سیبیل گیران) باکو قبل از انقلاب 1917 میباشد. این رقص تداعی کننده افرادی است که دست به جنایت زده، بی مهابا دست به قتل میزنند وزندگی بی احساس و و بی فایده ای دارند.    

46- قوفتا (Qofta)

46- Qofta: aram templi qadın rəqsidir. Bakıda yaranmış. Onu mahnının müşayiəti ilə oynayırdılar. Rəqs əsasən yaşlı qadınlar tərəfindən ifa olunur.

46- Gofta [traditional female costume name]: This is a dance with slow speed for women. It is created in Baku and is performed accompanied by popular song. In origin this dance is performed by old women.

46- قوفتا: رقصی است با سرعت کم برای خانمها. در باکو آفریده شده است. به همراه تصنیف اجرا میشود. این رقص در اصل توسط خانمهای مسن اجرا میشود.

47- قیتقیلدا (Qıtgılıda)

47- Qıtqılda: Bakıda geniş yayılmış ən qədim qadın rəqslərindən biridir. Süjetli rəqs olan "Qıtqılda"da ritmə uyğun tərzdə əl çalma sədaları altında bu və ya digər surəti təsvir edirlər. Onlardan biri utancaq, cəsarətsiz gəlindir. Birdən qaynanası gələr. Qaynana gəlindən narazıdır, onu hey hədəliyir. Gəlin tərəfini saxlamaq uçun meydana bir qadın çıxır ... oynayanlar bu qayda ilə bir bir çıxış edir. İfaçılardan hər birinə imkan verilir ki öz rolu çərçivəsində və rəqs fərasəti daxilində istədigi qədər improvizasiya etsin.

47- Gitqilda [a name]: It is one of the oldest dances of women that was very common in Baku. Every one of dancers –accompanied by proportional clapping to rhythm- undertakes a role of case. One of them plays as a shy and timid bride. Suddenly, mother-in-low arrives. She is unwilling from her bride and continually threats her. A woman arrives to stage for protection of bride. Other dancers arrive to stage one by one on this method. They are free to desire play in frame of their role and in extent of suitability for dance.

47- قیتقیلدا: از جمله قدیمیترین رقصهای زنانه است که در باکو بسیار متداول بود.همراه با صدای کف زدنهای متناسب با ریتم، اجرا کنندگان این رقص در رابطه با موضوع نقش میگیرند. یکی از آنان نقش عروسی خجالتی و ترسو را دارد. ناگهان مادرشوهر وارد میشود، او از عروس ناراضی است و او را مداوم تهدید میکند. برای حمایت از عروس، خانمی وارد میدان میشود و سایرین یکی یکی به همین روش هنر خود را به نمایش میگذارند. به هر یک از اجرا کنندگان این امکان داده میشود که در چهار چوب نقش خود و در حد شایستگی برای رقص و به اندازه دلخواه نقش آفرینی نماید.       

48- قیزلار بولاغی (Qızlar bulagı)

48- Qızlar bulağı: bu rəqsdə bəhs olunan bulaq, Naxcivanın yaxinlığındadır. Burada qızlar yığışar, çalıb-oynayar, mahnı oxuyardılar. "Qızlar bulağı" rəqsi də buradan meydana galib. Rəqs orta tempilidir. Olduqca lirik və zərifdir. Onun hərəkət düzümləri qeniş tərzdə dövrə vurmadan və ya bir xət boyu suzmədən ibarətdir.

48- Gizlar boulaghi [of girls spring]: The spring which this dance refers to, is in the near of Nakhjavan. The girls gathered together in this place and sang popular song, played and danced. "Gizlar boulaghi" dance is produced in this place. It has a moderate dancing tempo. It is very amorous and elegant. Ballet-girls at the moment of dance turned around and flowed along a line.

48- قیزلار بولاغی: چشمه ای که در این رقص بدان اشاره میرود در نزدیکی نخجوان واقع است. دختران در این محل جمع شده و ضمن خواندن تصنیف و نواختن، میرقصیدند. رقص "قیزلار بولاغی" نیز در این محل بوجود آمده است. سرعت رقص متوسط است. بسیار لیریک و ظریف است. ترتیب حرکات آن دور زدنهای زیاد  و یا روانه شدن درطول  یک خط میباشد.     

49- قیزیل گول (Qızıl gül)

49- Qızıl gül: 1930-40 inci illərdə Azərbaycanın hər yerində yayılmış orta tempdə ifa olunan qədim rəqsdir. Rəqsin hərəkət düzümləri təmkinli, hətta bir qədər utancaq varidır. Daha çox şəhər toylarında oynayırlar. Rəqsi əksər halda gənc qadınlar və qızlar ifa edirlər.

49- Gizil goul [Rose]: It is an old dance that has intermediate tempo and in the years 1930-1940 was current in all of the Azerbaijan areas. There is solidity and a little shame state in the arrangement of the movements. It is mostly performed in the town marriages. This dance is mostly performed by women and young girls.

49- قیزیل گول: رقصی قدیمی است که سرعت آن متوسط بوده و در سالهای 1930 الی 1940 در کل آذربایجان مرسوم بود. در ترتیب حرکات رقص استواری حتی کمی شرم وجود دارد. بیشتر در عروسیهای شهری اجرا میشود. رقص بیشتر مواقع توسط خانمها و دختران جوان اجرا میشود.

50- کئچی مه مه سی (Keçi məməsi)

50- Keçi məməsi: "Keçi məməsi" məişət rəqsidir, keçi sağmağa həsr olunub. Rəqs zamanı sağım prosesi əllər ilə, bədən qabağa əyilmiş vəziyətdə ifa edilir. Rəqs aram və bir qədər cəldləşmiş tempdədir. Gözəl melodiyalı və ahang dar musiqisi var. Onu arabir kişilərdə oynayırlar. Çox rayonlarda ifa edilir.

50- Kechi mamasi [breast of goat]: This is a dance about live hood and it is related to milk a goat. They move their hands like milking a goat and bend their body towards front. It has a moderate dancing tempo, nice melody and melodious music. Some times it is performed by men. It is common in most areas.

50- کئچی مه مه سی: رقصی معیشتی است که مربوط به دوشیدن بز است. حرکت دستها مانند حالت دوشیدن بوده و بدن به سمت جلو خم میشود. سرعت رقص آرام و کمی تند است. ملودی زیبا و موسیقی آهنگداری دارد. گاهی مردان هم آنرا اجرا میکنند. در بسیاری از مناطق متداول است.  

51- کسمه (Kəsmə)

51- Kəsmə: ən qədim rəqslərdən biridir. Melodiyası sadə, lakin maraqlıdır. Komik rəqsdir. Onu ancaq kişilər oynayırlar. Respoblikanın cunub yerlərində yayılmışdır. Qarabağda ifa edilən "Kəsmə" rəqsinin melodiyası və mətni başqa tərzdədir.

51- Kasma [do not cut]: It is one of the old dances. It has a simple and attractive melody. It is a comic dance which is performed only by men and is popular in the south areas. "Kasma" dance which is performed in Karabakh, has a different melody and it is performed in the other form.

51- کسمه: از جمله رقصهای بسیار قدیمی است. ملودی ساده و در عین حال جذابی دارد. رقصی کمیک است که فقط توسط مردان اجرا میشود. در مناطق جنوبی متداول است. رقص "کسمه" ای که در قره باغ اجرا میشود دارای ملودی و نحوه اجرای متفاوتی است.

52- کند یری (Kəndiri)

52- Kəndiri: Kəndir Şəki rayonunda keçirilən xalq şənliklərində istifadə olunan vacib əşyadır. Kəndirbazlar öz ustalıği, oyun məharətini kəndir üstündə gostərər, oyunlarına kəndir ustundə rəqslər daxil edərdilər. Qaytağı ritmində, cəld, coşğun rəqsdir. Rəqsin melodiyası keçən əsrin axırlarında Şəki rayonunda yaranmışdır.

52- Kandiri [of rope]: Rope is one of the necessary equipment that the people in Shaki area use it in their celebrations. Rope-dancers use dance equipment and show their skill and professorship on the rope. It is a fast and exciting dance with Gaytaghi rhythm. Its melody was created in Shaki area at the past age.

52- کند یری: طناب (کندیر) درمراسم شادی مردمی منطقه شکی از جمله لوازم مورد استفاده  ضروری است. طناب بازان استادی و مهارتهای حرکتی خود را بر روی طناب نشان داده و عناصر رقص را نیز در حرکات خود داخل مینمودند. رقصی است سریع و مهیج با ریتم قایتاقی. ملودی رقص در اواخر قرن گذشته در منطقه شکی آفریده شده است.    

53- کوراوغلو (Koroğlu)

53- Koroğlu: Azərbaycanın xalq qəhrəmanı Koroğlunun şərəfinə belə adlandırılıb. "Koroğlu" melodiyasının sədaları əzəmətlidir. İdeyası döyuşə ruhlandırıcı tərzdədir. Tempi aram, bir qədər də cəlddir. Respoblikanın bir çox rayonlarında yayılmışdır.

53- Koroghlu [a name]: This christening is in honor of "Koroghlu" who was a fabl hero in Azerbaijan. It has a great melody. This dance tries to give morale to warlike. It has a moderate speed and is common in most areas in Azerbaijan.

53- کوراوغلو: نامگذاری این رقص به افتخار قهرمان افسانه ای آذربایجانیها "کوراوغلو" بوده است. آهنگ ملودی این رقص پر عظمت است. ایده این رقص دادن روحیه برای جنگ است. سرعت آن آرام و کمی تند است. در بسیاری از مناطق آذربایجان متداول است. 

54- کوراوغلونون قایتارماسی (Koroğlunun qaytarması)

54- Koroğlunun qaytarması: Cəngavərlik, döyuş rəqsi olaraq, surətli tempə malikdir. "Koroğlunun qaytarması" dinamik rəqsdir. Zurnanin və alətlərin gür sədası rəqs edənləri son dərəcədə cəld oynamağa ruhlandırır.

54- Kouroglounoun guytarmasi [giving back of Kouroghlou]: It is a dance about war and warlike and for this reason, has a fast speed. It is a dynamic dance. The loud sound of Sorna (kind of oboe) and the other music tools set up dancer to do quick movements.

54- کوراوغلونون قایتارماسی: به دلیل اینکه رقص جنگ و جنگاوری است سرعت زیادی دارد. رقصی دینامیک میباشد. صدای بلند سرنا و سایر آلات موسیقی مجریان رقص را به سریعترین حرکات تشویق مینماید.   

55- گلین آتلاندی (Gəlin atlandı)

55- Gəlin atlandı: ənənəvi xarakterli qədim mərasim rəqsidir. Xeyli uzun çəkən, aram templi, həmda olduqca melodikdir. Cəbrayil rayonunda onun musiqi ahəngilə, əsasən gəlin oynayır. Vaxtilə Şəki rayonunda, lakin başqa musiqili rəgs olub, onu iki dəfə həm gəlin gətirməyə gedəndə, həm də gəlini ata evindən yola salanda çalardılar.

55- Galin atlandi [bride jumped]: It is a traditional dance which is performed at the old celebrations. It is a long dance with slow speed and extremely melodious. In Jabraeel area, the bride dances with its melody. This dance has a different music in Shaki area. They played it twice: 1) when they were going to bring the bride, 2) when the bride was bidding farewell with her parents.

55- گلین آتلاندی: رقص سنتی مراسم قدیمی میباشد. رقصی است طولانی، با سرعت آرام و در عین حال بینهایت ملودیک. در منطقه جبرائیل با آهنگ موسیقی آن عروس میرقصد. این رقص در عین زمان در منطقه شکی دارای موسیقی متفاوتی است، آنرا دوبار، هم هنگام رقتن برای آوردن عروس و هم هنگام وداع عروس با خانه پدری مینواختند.    

56- گلین گتیرمه (Gəlin gətirmə